1- فتوحات اسلامی استعمار نبوده است. استعمار - همچنانکه در عصر جدید با آن آشنا هستیم - منابع در آمد و ثروتهای کشور مورد استعمار را غارت،2- و اقتصاد آن را ویران می3- کند و به رشد کشور از لحاظ اقتصادی و فرهنگ و تمدن اهمیت نمی4- دهد. حال آنکه قضیة فتوحات اسلامی چنین نبوده است و تاریخ بر این مدعی شاهد است. اندلس - که جزئی از اروپا است - بعد از فتح اسلامی،5- از هر لحاظ به یک کشور مترقی تبدیل شد. هر تاریخ نویس با انصاف می6- تواند اندلس را زمانیکه مسلمین در آن بودند با دیگر کشورهای اروپائی آن دوره مقایسه کند تا ببیند تا چه اندازه فتح اسلامی باعث ترقی و پیشرفت آن شد و به هر جای که مسلمانان وارد شده7- اند،8- وضعیت همین بوده است. آثار معماری اسلامی و تمدنهای بر جای مانده بر این مدعی گواهند.
9- جزیه عبارت از مالیاتی بود که اهل سرزمینهای فتح شده در مقابل حمایت،10- ایجاد امنیت و دفاع از آنان به حکومت اسلامی پرداخت می11- کردند و هر گاه یکی از آنان داخل لشگر اسلامی می12- شد،13- جزیه از او ساقط می14- گردید. سیر توماس أرنولد در این مورد به قبیلة جراجمه مثال می15- زند که قبیلة مسیحی و در کنار انطاکیه ساکن بود و با مسلمانان سازش نموده و تعهد داده بود که با آنان همکاری کند و در کنار آنان در جنگها شرکت نماید به شرط اینکه مسلمانان از گرفتن جزیه صرف نظر کنند. محمد الغزالی : مانه سئوال عن الإسلام ج 2،16- ص 92،17-
18- جهاد در راه خدا به منظور دست یابی به غنایم نه تنها در اسلام مردود است،19- بلکه جرم محسوب می20- شود. از پیامبر (ص) سئوال شد در مورد کسی که به منظور کسب غنایم به جهاد در راه خدا می21- رود. فرمود (لا أجرله) هیچ ثوابی برای او نیست. و سه مرتبه آن را تکرار کرد.
22- قول به اینکه فتوحات اسلامی توسعه23- طلبی استعماری و به خاطر مسائل اقتصادی بوده،24- به فعالیتی محسوب می25- شود که به منظور کاهش جلوه دادن آنچه که امروز استعمار غرب نسبت به کشورهای اسلامی انجام می26- دهد،27- صورت می28- گیرد. حال آنکه بین این دو،29- تفاوت بسیار زیاد وجود دارد. مثالهای زیادی وجود دارند که بیان می30- کنند جانب استعمار اقتصادی در فتوحات اسلامی منتفی است. اما در بین آنها ما یک مثال می31- آوریم. در پیمان32- نامة که خالد بن ولید با برخی از اهالی اطراف حیره بسته بود،33- عبارتی را قید کرد که : «فإن منعناکم فلنا الجزیهُ و إلّا فلا» اگر از شما دفاع کردیم،34- باید به ما جزیه بدهید در غیر این صورت نه. و عملاً اتفاق افتاده که مسلمانان جزیه را به سرزمینهای فتح شده پس داده35- اند. آنگاه که احساس کرده36- اند،37- نمی38- توانند حمایت لازم را از آنان بعمل آورند. آن واقعه در زمان خلیفة دوم عمربن 39- خطاب روی داد آنگاه که هر قل امپراطور،40- لشگر بزرگی را برای جنگ مسلمین جمع41- آوری کرد و آن وقت مسلمانان با لشگر روم مشغول جنگ بودند فرماندة مسلمان (خالدبن ولید) نامه42- ای به اهل شهرهای فتح شده نوشت که اموالتان (جزیه) را به شما بازگرداندیم چون از ناحیة لشگری بزرگ مود حمله قرار گرفته43- ایم و شما شرط کرده بودید که از شما دفاع کنیم ولی در حال حاضر نمی44- توانیم به این شرط عمل کنیم بنابراین جزیه45- ای که از شما گرفته بودیم باز پس دادیم و اگر خداوند ما را پیروز گردانید،46- آنچه که بین خود نوشته47- ایم به قوت خود باقی است.( الدعوه الی الإسلام،48- سیرتوماس أرنولد ص 79).